Zaginione wioski Puszczy Piskiej

21.05.2010

W maju 2010 r. Zespół Szkół Ogólnokształcących w Piszu został włączony w realizację trójstronnego projektu współrealizowanego przez stowarzyszenie "Borussia", Stowarzyszenie "Sadyba", Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie oraz wolontariuszy z Rosji i Niemiec. Ideą projekt "Zaginione wioski Puszczy Piskiej" jest zachowanie pamięci o miejscach i ludziach, którzy zamieszkiwali tereny obecnej Puszczy Piskiej. Projekt rozpisany jest na 3 lata. Niedługo rozpoczną się prace uczytelniania kolejnych wymarłych wiosek zlokalizowanych w Puszczy Piskiej. W okresie nowożytności na dawnych terenach Prus, powstało szereg osad i wsi, o których dawnej świetności świadczą dziś tylko zagubione w lesie drogi, resztki porośniętych podmurówek i zapadłe mogiły z zatartymi napisami.

Obecnie pracami, w ramach projektu, objęto dwie wioski, w Wądołku i Sowirogu. Pierwsza z nich znana jest szczególnie dzięki funkcjonującej tam od II poł. XVIII w. huty żelaza. Oprócz niej wieś posiadała również karczmę, młyn, staw z zaporą wodną. Natomiast w Sowirogu, nad jeziorem Nidzkim, ludność utrzymywała się głównie ze zbierania miodu dzikich pszczół. Znajdowały się tu także mała wiejska szkoła zbudowana z czerwonej cegły i przystań. Obie wioski zniknęły z krajobrazu po II wojnie światowej. Ludność wymarła lub została przesiedlona a budynki rozebrano.

Trudne dzieje mieszkańców wsi, nie tylko Wądołka czy Sowirogu, ale także wielu innych zaginionych wiosek Puszczy Piskiej, odkrywają teraz uczniowie naszej szkoły. Pierwsze uroczyste spotkanie, podczas którego przekazano nam opiekę nad uporządkowanymi i uczytelnionymi cmentarzami w Wądołku i Sowirogu miało miejsce w maju 2010 r. Podczas kolejnego wyjazdu, uczniowie pod opieką nauczyciel Agnieszki Tuzinowskiej i Andrzeja Lewandowskiego oczyścili i uporządkowali teren cmentarza w Wądołku. Dzięki zaangażowaniu i humorom jakie nam dopisywały, praca nad pieleniem, wyrywanie, grabieniem i okopywaniem przebiegała wyjątkowo przyjemnie. I nawet zaskroniec nam nie przeszkodził? Dzięki takiej żywej lekcji historii wszyscy mogliśmy zacząć fascynującą przygodę z przeszłością i z przyszłością naszej ziemi.

Agnieszka Tuzinowska

Zaginione wioski Puszczy Piskiej